Skip Navigation LinksAnaSayfa > Korunan Alanlarımız > Tabiatı Koruma Alanları > Sarıkum Tabiatı Koruma Alanı

                                                                                                                   

 

SARIKUM TABİATI KORUMA ALANI

Sinop ili Sarıkum Tabiatı Koruma Alanı sınırları içinde kalan özel mülkiyete konu arazilerin fiziki konumu ve alanın sınır ya da tescil değişikliğine yönelik olası senaryoların incelenmesi.

A-ALANIN GENEL TANITIMI
Sarıkum Tabiatı Koruma Alanı Sinop iline 20 km uzaklıkta Sinop-Ayancık Devlet karayolunun üzerindeki Sarıkum köyü sınırları içinde 785 hektarlık bir sahadır. 

 

 

Sarıkum Tabiatı Koruma Alanı deniz, kıyı, kumul, göl, sulak alan ve orman ekosistemleri gibi pek çok ekosistemi bir arada bulundurması ve bu ekosistemlerdeki zengin biyolojik çeşitlilik ve kaynak değerlerinden dolayı Tabiatı Koruma Alanı olarak tefrik edilmiştir. 

Tabiatı Koruma alanına ismini veren Sarıkum gölü eski bir körfez ve bu körfeze akan derelerin önünün uzun yıllar boyunca karayel rüzgarlarının hareketlendirdiği kıyı kumullarıyla kapanması sonucu oluşmuş bir lagün gölüdür. Gölün halen 25-30 m’lik bir boğazla denize bağlantısı vardır. Ancak bu bağlantı yıl içinde kıyı kumullarının hareketine bağlı olarak zaman zaman kapanmaktadır.

Sinop yarımadasının genellikle bitki örtüsünce zengin yeşil görünümü içersinde Sarıkum çevresi bir tezat teşkil etmektedir. Burası edafik şartların hazırladığı kum topografyasının geliştiği bir alan görünümü kazanmıştır. Özellikle diğerlerine oranla çok daha yağışlı bir bölgede olmasına karşın, bu kadar yaygın ve belirgin bir kum topografyasının oluşu Sarıkum Gölünün morfolojik yapısını özellikli kılar ve araştırma ve inceleme çalışmaları için oldukça cazip bir alan haline getirir.

Bölgede yer alan Sarıkum köyü rüzgarın etkisi ile hareketlenen kumlardan etkilendiğinden 1975 yılında bölgede özellikle çam ve akasya türleri kullanılarak kumul ağaçlandırması çalışmalarına başlanmıştır. 

Ancak alandaki kumul ekosistemlerinin çoğu, özellikle çam türleri (Pinus spp.) ve akasya (Robinia pseudoacada) kullanılarak yapılan ağaçlandırmadan olumsuz etkilenmiştir. Bunun sonucunda kumul bitkilerinden bir kısmı alanda kaybolmuş ya da kaybolmaya yüz tutmuştur. Sinop Yarımadası ve Sarıkum’ daki kumul florası, pek çok ülke ile karşılaştırıldığında nadir ve bitki coğrafyası açısından önemli türler içermesi nedeniyle son derece ilginçtir.

B-ALANIN KORUMA STATÜLERİ

1-TKA TESCİLİ :
Sarıkum Gölü ve çevresi zengin biyolojik çeşitliliğinden dolayı 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu’nun 3. maddesine istinaden Orman Bakanlığının 30.07.1987 gün ve OGM. MP.1.TKA. III.19 sayı ile “Tabiatı Koruma Alanı(TKA)” ilan edilmiştir. 

2-SİT ALANI İLANI : 
Trabzon Kültür ve Tabiat varlıklarını Koruma Kurulunun 21.11.1991 tarih ve 1199 sayılı kararı ile Sarıkum Köyü sınırları içindeki gölün bulunduğu alan “I. Derecede Doğal Sit Alanı”, İncirpınarı köyü Arabadurağı Mahallesi de “III. Derecede Doğal Sit Alanı” ilan edilmiştir. 

C-ALANIN ULUSLARARASI BOYUTTAKİ ÖNEMİ

Sarıkum Gölü Uluslararası Sulak Alanı’dır. 

Sarıkum TKA içinde barındırdığı bitki ve hayvan türleri ve bunların yaşama ortamlarındaki çeşitlilik, kuşların göç yolları üzerinde bulunması, çok kalabalık kuş gruplarına beslenme ve konaklama sağlaması ile Ramsar Kriterlerine göre “Uluslararası sulak alan” ekosistemi özelliği taşımakta olup Türkiye bu statüdeki 135 sulak alandan birisidir.


Sarıkum TKA ve Sinop Yarımadası Önemli Kuş Alanı (ÖKA-49) dır. 

Sarıkum Gölü ise farklı ekosistemleri ve habitatları içinde barındırdığından kuşlar için son derece elverişli bir beslenme ve kışlama yeridir. Göl ve çevresi kış aylarında Dikkuyruk ve 20 binin üzerindeki su kuşunun kışı geçirmek için mola verdiği alanlardır. Ancak alan tüm yıl boyunca kalan ve üreyen kuşlar açısından da önemli bir alandır. Yapılan araştırma sonuçları; bölgede göçe bağlı olarak her ay farklı türlerin kısa dönemli geçişlerinin yaşandığını göstermektedir. Bu durum alandaki kuş çeşitliliğini arttırdığından Sarıkum ve Sinop”un tür çeşitliliği yönünden de önemli alanlar listesine alınması gerekmektedir.

Sinop yarımadası 49 nolu önemli kuş alanıdır. Alan Tepeli Karabatakların üremesi(B1i), Dikkuyruk ördeğin kışlaması (A1) ve 20.000 den fazla su kuşunun kışlaması (A4iii) kriterleri nedeni ile Önemli Kuş Alanı ilan edilmiştir. 

2007 yılı KOSKS sayımlarına göre de Sinop Kıyıları sayılan 670 adet Küçük Gümüş Martı ( Larus canus) nedeni ile bu kuş türünün belli bir dönemde % 1 den fazlasını barındırdığı için ( B1i ) kriterini sağlamıştır.


Sarıkum TKA ve Sinop Yarımadası Türkiye”nin Önemli Bitki Alanlarındandır. (ÖBA 27)

Önemli Bitki Alanı (ÖBA) nadir, tehlike altında ve/veya endemik bitki türlerinin çok zengin topluluklarını barındıran ve/veya olağanüstü zengin ve/veya değerli bitki örtüsü içeren doğal ya da yarı doğal alanlardır.

Sarıkum Tabiatı Koruma Alanının da içinde bulunduğu Sinop Yarımadası Türkiye’nin 144 Önemli Bitki Alanından birisidir. 

ÖBA kodu 27 olan Sinop Yarımadası uluslararası boyutta A1, A2, B ve C2 Kriterlerini içermektedir.

A1 kriteri : Küresel ölçekte tehdit altında 2 tür (Verbascum degenii, İsatis arenaria-Lokal kayıt Sarıkum TKA) 

A2 Kriteri : Avrupa ölçeğinde tehdit altında 2 türün ( Cyclamen coum, Crocus spedosus ) önemli popülasyonunu içermesi 

B Kriteri :Zengin tür çeşitliliğini içeren Genel Habitatlara sahip olması( Bu habitatlar; kıyı kumulları ve kumsallar -16 , çalı ve fundalık toplulukları-31 ile yalıyar ve kayalık sahiller- 18 
C2 kriteri) :Tehlike Altındaki Doğal Habitatlara sahip olması. ( Bu Habitatlar : Karadeniz beyaz kumulları-16.2124, Güneybatı Karadeniz sabit kumulları- 16.22B11, Karadeniz Bölgesi fundalıkları-31.22C, meşe-gürgen ormanları-41.2 ve Güneydoğu Avrupa meşe, dişbudak, kızılağaç ormanları-44.43 

Sarıkum TKA ve Sinop Yarımadası Türkiyenin Önemli Doğa Alanlarındandır.

Önemli Doğa Alanı (ÖDA) doğadaki canlı türlerinin nesillerini sürdürebilmeleri için özel önem taşıyan coğrafyaları tanımlar. Bu kavram, canlı türleri ve doğal kaynaklarla birlikte yeryüzünün en özel doğal alanlarının korunmasını amaçlamaktadır. 

ÖDA'ların en güçlü yanı, uluslararası ölçekte önemli olan alanları işaret etmeleridir. Bu alanlar, Conservation International, BirdLife International ve Planlife'ın önderliğinde 15 uzman tarafından geliştirilen bilimsel kriterlere göre uluslararası öneme sahip olduğu kanıtlanmış alanlardır.

Sinop şehir merkezinin bulunduğu yarımada ve Türkiye”nin en kuzey noktası olan İnceburun ile Sarıkum Gölü ve çevresindeki ormanları içine alan bölge OBK015 kod numarası ile gösterilen Türkiyenin 266 Önemli Doğa Alanından birisidir. 

ÖDA; tatlı su gölü, ormanlar, yalancı maki toplulukları, kıyı kumulları, deniz kıyısı kayalıkları, sulak çayırlar, ağaçlandırma sahaları, tarım alanları ve yerleşim birimlerinden oluşur. Bu alan bir çok nadir ve endemik bitki türü ve alanda üreyen ve kışlayan nesli tehlikedeki kuşlar açısından önemlidir. Alanın Önemli Kuş Alanı ve Önemli Bitki Alanı olması ÖDA kriterlerini sağlamaktadır. 

Sarıkum TKA’nı ve çevresinde çeşitli ekosistemler